کمیسیون ماده 100 شهرداری وظیفه رسیدگی به تخلفات ساختمانی را برعهده دارد. در حقیقت، قبل از انجام هرگونه عملیات ساختمانی باید از شهرداری پروانه ساختمان گرفت و شهرداری باید از عملیاتهای اجرایی بدون پروانه یا خلاف پروانه جلوگیری کند و برای رسیدگی به این تخلف به کمیسیون ماده 100 شهرداری ارجاع داده شود. ماده ۱۰۰ قانون شهرداریها از ۱۱ تبصره تشکیل شده است. دقت کنید شهرداری حق جریمه یا تخریب ندارد و فقط میتواند مانع از ادامه کار شود. دستور تخریب یا جریمه توسط کمیسیون ماده 100 داده میشود.
در این مقاله به بررسی جامع موضوع کمیسیون ماده 100، از جمله وظایف، اختیارات، نحوه تشکیل، رسیدگی به پروندهها و آراء آن میپردازیم.
1-نماینده دادگستری
2-نماینده شورای شهر
3-نماینده فرمانداری
4- نماینده شهرداری (حق رای ندارد)
هرگونه تغییر در نوع استفاده از یک ملک، اعم از مسکونی، تجاری، اداری، آموزشی و … بدون مجوز از کمیسیون ماده 100 تخلف محسوب میشود.
احداث هرگونه بنا بدون اخذ پروانه ساختمانی از شهرداری، تخلف محسوب میشود.
ساخت و ساز در زمینهایی که کاربری آنها توسط مراجع ذیصلاح تعیین نشده است، ممنوع بوده و تخلف محسوب میشود.
ساخت و ساز در حریم رودخانهها، حریم خطوط برق فشار قوی، حریم راه آهن، حریم فرودگاهها و سایر مناطق ممنوعه مطابق با ضوابط و مقررات مربوطه تخلف محسوب میشود.
هرگونه احداث بنا یا تغییر در نقشه و مشخصات پروانه ساختمانی، تخلف محسوب میشود.
احداث بنا در زمینی بیشتر از حد مجاز تعیین شده در پروانه ساختمانی، تخلف محسوب میشود.
هرگونه افزایش یا کاهش در تراکم ساختمانی نسبت به میزان مجاز در پروانه، تخلف محسوب میشود.
احداث بنا با ارتفاعی بیشتر از حد مجاز تعیین شده در پروانه ساختمانی یا مغایر با ضوابط طرحهای جامع و هادی، تخلف محسوب میشود.
احداث بنا مطابق با نقشه و مشخصات پروانه ساختمانی، اما در زمینی غیر از زمین مورد نظر در پروانه یا در ضلع دیگر همان زمین بدون مجوز، تخلف محسوب میشود.
ایجاد هرگونه اشرافیت غیرمجاز به املاک و ساختمانهای مجاور، تخلف محسوب میشود.
عدم رعایت اصول فنی و مهندسی در ساخت و ساز و عدم استحکام بنا، تخلف محسوب میشود.
تفکیک واحدهای تجاری بدون اخذ مجوز از کمیسیون ماده 100 یا مغایر با ضوابط و مقررات مربوطه، تخلف محسوب میشود.
درصورتیکه اصول فنی، بهداشتی و شهرسازی رعایت نشود و یا بنا استحکام لازم را نداشته باشد کمیسیون مادۀ 100 قانون شهرداری موظف است حکم به تخریب صادر کند.
تقسیم یک واحد ساختمانی به واحدهای کوچکتر بدون اخذ مجوز از کمیسیون ماده 100 یا مغایر با ضوابط و مقررات مربوطه، تخلف محسوب میشود.
مهندس ناظر ساختمان باید بر عملیات اجرایی ساختمان نظارت کند تا ساختمانی که ساخته میشود با مشخصات درجشده در پروانه و نقشه مطابقت داشته باشد. در پایانکار هم باید تأیید کند که ساختمان ساختهشده با آنچه در پروانه و نقشه نوشته شده است، مطابقت دارد. اگر مهندس ناظر تخلفی را ببیند ولی آن را به شهرداری اعلام نکند یا برخلاف واقع گزارش دهد و پروندۀ آن ساختمان در کمیسیون مادۀ 100 مطرح شود، شهرداری باید تخلف مهندس ناظر را به سازمان نظاممهندسی گزارش دهد.
تغییر در نوع استفاده از یک واحد ساختمانی، اعم از مسکونی، تجاری، اداری، آموزشی و … بدون مجوز از کمیسیون ماده 100 تخلف محسوب میشود.
استفاده از واحدهای مسکونی برای مطب، دفتر کار و … بدون اخذ مجوز از مراجع ذیصلاح، تخلف محسوب میشود.
احداث بالکن بدون اخذ مجوز از شهرداری، تخلف محسوب میشود.
تغییر کاربری باغ و قطع درختان بدون اخذ مجوز از مراجع ذیصلاح، تخلف محسوب میشود.
تغییر کاربری پارکینگ به واحد مسکونی، تجاری و … بدون اخذ مجوز از کمیسیون ماده 100 تخلف محسوب میشود.
با گزارش مأموران شهرداری یا اعلام اشخاص حقیقی یا حقوقی، پرونده تخلف در کمیسیون ماده 100 تشکیل میشود.
مراتب تخلف به مالک یا متصرف ابلاغ میشود و وی میتواند در مهلت مقرر برای دفاع از خود لایحه و مدارک ارائه دهد.
کمیسیون با حضور اعضا و بررسی پرونده، از جمله گزارش مأموران، لایحه متخلف، نظرات کارشناسان و سایر مستندات، رأی خود را صادر میکند.
رأی کمیسیون به صورت کتبی صادر و به طرفین ابلاغ میشود.
پرونده تخلفات ابتدا در کمیسیون بدوی مطرح میشود. کمیسیون بدوی اعضایی دارد که یکی از آنها نمایندهی شهرداری است. نماینده شهرداری فقط برای ادای توضیحات میتواند در جلسات این کمیسیون شرکت کند. شهروندی که پروندهی تخلف او در این کمیسیون مطرح شده است، میتواند با دادن لایحهی کتبی از خودش دفاع کند. تصمیماتی که در کمیسیون بدوی گرفته میشود، قابل اعتراض در کمیسیون تجدیدنظر است.
اگر اعتراضی به تصمیم کمیسیون باشد باید تا ده روز از تاریخ ابلاغ رأی در کمیسیون تجدیدنظر مطرح شود. تصمیمات کمیسیون تجدیدنظر قطعی و قابل اجراست اما اینکه این تصمیمات قابلیت اجرا دارد، به معنای این نیست که دیگر نمیتوان به آن اعتراض کرد. اگر شخصی ادعا داشته باشد که تصمیم کمیسیون منطبق بر قوانین و مقررات نمیباشد، میتواند طبق بند ب ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری به دیوان عدالت اداری مراجعه و به آن اعتراض کند.
در این رأی، متخلف به پرداخت جریمه نقدی به نفع شهرداری محکوم میشود.
در این رأی، متخلف موظف به اخذ پروانه ساختمانی و پرداخت جریمه میشود.
به طور کلی زمانی کمیسیون ماده 100 رای به تخریب میدهد که اصول فنی، بهداشتی و شهرسازی رعایت نشود. برای مثال زمانی که ساختمان استحکام کافی ندارد یا در پهنه فضای سبز و معابر شهری، ملک مسکونی ساخته شود. البته وقتی متخلف از پرداخت جریمه صادر شده خودداری کند و آن را پرداخت نکند، در این مورد هم کمیسیون موظف به صدور حکم تخریب است.
در صورت عدم اجرای آراء کمیسیون ماده 100، شهرداری میتواند رأساً نسبت به اجرای آن اقدام و هزینههای مربوطه را از متخلف مطالبه کند.
در برخی موارد، مانند تخلفات حاد، کمیسیون میتواند دستور پلمب و تعطیلی محل تخلف را صادر کند.
آراء کمیسیون ماده 100 در صورت عدم اعتراض در مهلت مقرر، قطعی و لازم الاجرا میشود
آراء صادر شده از کمیسیون غالباً به صورت غیر حضوری و کتبی اعلام می شود و لزومی به پیگیری رای به صورت حضوری و مراجعه به کمیسیون نمی باشد و تنها از نماینده شهرداری برای صدور رای دعوت به عمل می آید.
هر چند حضور ذینفع ممنوع نیست و از انجایی که شهرداری که یک طرف دعوا است در کمیسیون حاضر می شود؛ برای ضایع نشدن حق مالک و یا ذینفع و امکان دفاع، حضور او نیز ممنوع نمی باشد هر چند روند کار به صورت کتبی است.
در قسمت مشخصات ملک و مالک یا سازنده، باید اطلاعات زیر ذکر شود:
در قسمت دلایل و مستندات دفاع، باید به دلایل و مدارکی که نشان میدهد تخلفات صورت گرفته به دلایلی غیرعمدی یا قابل توجیه بوده است، اشاره شود.
در قسمت نتیجهگیری و درخواست، باید نتیجهای که از دفاع خود انتظار دارید، ذکر کنید.
فرصت اعتراض به رای مرجع بدوی کمیسیون ۱۰ روز است و در مرحله تجدیدنظر ۳ ماه فرصت برای اعتراض وجود دارد.
پس از اینکه تجدید نظر خواهی نیز انجام و رای مقتضی صادر شد، این رای قطعی و قابل اجرا خواهد بود. با این حال قانونگذار تحت شرایطی امکان اعتراض به رای قطعی صادر شده در مرحله تجدید نظر خواهی را نیز فراهم نموده است. این اعتراض در دیوان عدالت اداری بررسی خواهد شد.
دیوان عدالت اداری یکی از بزرگترین مراجع قضایی کشور محسوب می شود که وظیفه رسیدگی به آراء صادر شده در مرحله تجدید نظر خواهی از کمیسیون ماده 100 را به عهده دارد و این رسیدگی بیشتر به جنبه شکلی صدور رای می پردازد.
همچنین لازم به ذکر است که جهت اعتراض نسبت به رای صادره در مرحله تجدید نظر خواهی برای افرادی که در داخل کشور هستند، 3 ماه و برای افرادی که خارج از کشور هستند، 6 ماه مهلت وجود داد.
از مطالبی که ذکر آن گذشت نباید این شبهه به وجود بیاید که از آنجا که مجری احکام دادگاههای عمومی و انقلاب دادسرای میباشد و دادستان نیز طرف دعوا محسوب میشود، اشکالی در این مورد به جهت مجری بودن شهرداری نیز وجود ندارد، در جواب باید گفته شود: که در مورد اجرای آرای صادرشده از کمیسیون ماده ۱۰۰ و صدور دستور موقت برای آن باید به عنوان یادآوری متذکر شویم که آرای قطعیت یافته را با دستور موقت از دیوان عدالت اداری میتوان به طور موقت از قابلیت اجرا بازداشت ولی طبق رویه موجود در دادگاههای عمومی و انقلاب نمیتوان تقاضای صدور دستور موقت برای آرای کمیسیون ماده ۱۰۰ را نمود.
توصیه:
برای مطالعه مقالات حقوقی به وبلاگ مدرسه حقوق لولرن مراجعه کنید از اینجا
توجه : در این مقاله سعی شد تا به طور جامع و علمی به موضوع کمیسیون ماده 100 شهرداری شود. با این حال، برای دریافت اطلاعات دقیق و مشاوره حقوقی در خصوص این موضوع، لازم است به وکلای متخصص مدرسه حقوق لولرن در امور کمیسیون ماده100 مراجعه شود.
آخرین مقالات مدرسه حقوق لولرن
ورود شما به معنای پذیرش شرایط سایت و قوانین حریمخصوصی است
